Nhân duyên — Khandhajātaka-aṭṭhakathā
Vị ẩn sĩ ở Himavanta
Thuở quá khứ xa xưa, Bồ-tát sinh làm một vị Bà-la-môn ở xứ Kāsi.
Khi trưởng thành, Ngài từ bỏ đời sống thế tục, xuất gia làm ẩn sĩ,
tu tập cho đến khi chứng được các thắng trí và các tầng thiền định.
Ngài sống ẩn cư tại vùng Himavanta, bên một khúc quanh của sông Hằng,
giữa một nhóm đông đảo các vị ẩn sĩ cùng tu tập với mình.
Một ngày, các vị đồng tu đến báo với Ngài rằng nhiều bạn đồng tu
trong nhóm đã qua đời vì bị các loài rắn rết cắn chết. Nghe vậy,
Bồ-tát liền tập hợp toàn thể hội chúng ẩn sĩ lại, và dạy cho họ
bài kệ hộ trì này — rải tâm từ đến bốn tộc rắn hoàng tộc cùng tất cả
các loài chúng sinh, rồi nương vào uy lực của Tam Bảo để được an ổn.
Từ đó, các vị ẩn sĩ trì tụng bài kệ này mỗi ngày và không còn ai
bị các loài có nọc độc làm hại nữa.
Về sau, khi Đức Phật tại thế ở Jetavana, một vị tỳ-khưu bị rắn cắn
chết khi đang chẻ củi nơi cửa nhà tắm hơi. Đức Phật dạy chúng Tăng
rằng nếu vị tỳ-khưu ấy đã tu tập tâm từ hướng đến bốn tộc rắn hoàng
tộc, rắn đã không cắn vị ấy — rồi Ngài thuật lại bài kệ mà chính Ngài,
trong tiền kiếp làm vị ẩn sĩ ở Himavanta, đã từng dạy cho nhóm đồng tu
của mình. Nhóm ẩn sĩ thuở ấy nay chính là hội chúng đệ tử Phật hiện
tại; còn vị ẩn sĩ thầy chính là tiền thân của Đức Phật.
Lời Thỉnh Cầu — Dẫn Nhập Bài Kệ
01
Sabbāsī·visa·jātīnaṁ,của mọi loài rắn độc-nanh
◎
dibba·mantā·gadaṁthần chú thiêng — thuốc giải độc
viya,tựa như
◎
yaṁbài kệ nào
nāsetitiêu trừ
visaṁnọc độc
ghoraṁ,ghê sợ
◎
sesañcāpivà cả những
parissayaṁ.hiểm nguy còn lại
◎
Bài kệ tựa như thần chú thiêng, như thuốc giải độc của chư thiên — có thể tiêu trừ nọc độc ghê sợ của mọi loài rắn có nanh, cùng tất cả những hiểm nguy còn lại.
02
Āṇā·kkhettamhitrong cõi uy quyền
sabbattha,khắp nơi
◎
sabbadāluôn luôn
sabba·pāṇinaṁ,cho tất cả sinh linh
◎
sabbaso pimọi phương diện
nivāreti,ngăn chặn lại
◎
parittaṁbài hộ trì này
taṁđó
bhaṇāmachúng ta hãy tụng
he.nào
◎
Khắp nơi trong cõi uy quyền [của Phật], luôn luôn, cho tất cả mọi sinh linh — bài hộ trì này ngăn chặn [mọi hiểm nguy] theo mọi phương diện. Nào, hãy cùng tụng đọc bài hộ trì đó!
Bài Kệ — Quy Thuận Bốn Tộc Rắn
03
Virūpakkhehicùng tộc Virūpakkha
mecủa tôi
mettaṃ,có tâm từ
mettaṃtâm từ ấy
erāpathehicùng tộc Erāpatha
me;của tôi
◎
Chabyāputtehicùng tộc Chabyāputta
mecủa tôi
mettaṃ,có tâm từ
mettaṃtâm từ ấy
kaṇhāgotamakehicùng tộc Kaṇhāgotamaka
ca.cũng vậy
◎
Tâm từ của tôi xin rải đến bốn tộc rắn hoàng tộc: Virūpakkha, Erāpatha, Chabyāputta, và Kaṇhāgotamaka.
04
a·pādakehicùng loài không chân
mecủa tôi
mettaṃ,có tâm từ
mettaṃtâm từ ấy
dvi·pādakehicùng loài hai chân
me;của tôi
◎
catu·ppadehicùng loài bốn chân
mecủa tôi
mettaṃ,có tâm từ
mettaṃtâm từ ấy
bahu·ppadehicùng loài nhiều chân
me.của tôi
◎
Tâm từ của tôi xin rải đến loài không chân, loài hai chân, loài bốn chân, và loài nhiều chân.
05
Māchớ
maṃtôi
a·pādakoloài không chân
hiṃsi,làm hại
māchớ
maṃtôi
hiṃsilàm hại
dvi·pādako;loài hai chân
◎
Māchớ
maṃtôi
catu·ppadoloài bốn chân
hiṃsi,làm hại
māchớ
maṃtôi
hiṃsilàm hại
bahu·ppado.loài nhiều chân
◎
Xin loài không chân chớ làm hại tôi, loài hai chân chớ làm hại tôi; xin loài bốn chân chớ làm hại tôi, loài nhiều chân chớ làm hại tôi.
06
Sabbetất cả
sattācác loài hữu tình
sabbetất cả
pāṇā,các sinh mạng
sabbetất cả
bhūtācác chúng sinh
cavà
kevalā;không trừ một ai
◎
Sabbetất cả
bhadrāninhững điều tốt lành
passantu,xin được thấy
māchớ
kañcibất cứ điều
pāpamāgamā.xấu ác nào xảy đến
◎
Nguyện cho tất cả chúng sinh, tất cả sinh mạng, tất cả loài hữu tình, không trừ một ai, đều thấy được những điều tốt lành; nguyện không có điều xấu ác nào xảy đến với bất cứ ai.
07 — Appamāṇo Buddho
a·ppamāṇovô lượng
buddho,là Đức Phật
a·ppamāṇovô lượng
dhammo;là Giáo Pháp
◎
a·ppamāṇovô lượng
saṅgho,là Tăng Đoàn
pamāṇavantānicó giới hạn
sarīsapāni.là loài bò sát
◎
Ahi·vicchikārắn, bò cạp
sata·padī,rết
uṇṇa·nābhīnhện
sarabūthằn lằn
mūsikā;chuột
◎
Katāđã làm xong
mebởi tôi
rakkhāsự hộ trì
katāđã làm xong
mebởi tôi
parittā,sự bảo hộ
◎
paṭi·kkamantuxin hãy lui bước
bhūtāni;các loài hữu tình
◎
Sohaṃtôi đây
namoxin đảnh lễ
bhagavato,Đức Thế Tôn
namoxin đảnh lễ
sattannaṃcả bảy vị
sammā·sambuddhānanti.Chánh Đẳng Giác
◎
Vô lượng là Đức Phật, vô lượng là Giáo Pháp, vô lượng là Tăng Đoàn; còn loài bò sát có nọc độc — rắn, bò cạp, rết, nhện, thằn lằn, chuột — đều là những loài có giới hạn. Nương vào oai lực vô lượng ấy của Tam Bảo, sự hộ trì và sự bảo hộ đã được tôi thực hiện xong; xin các loài hữu tình hãy lui bước. Tôi đây xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, xin đảnh lễ cả bảy vị Chánh Đẳng Giác.